Ripoti ya kuvutia kuhusu ukuwaji wa Sheikh Ali Jumaa Mayunga kuwa Shia baada ya mashindano na ‘Allāmah Sayyid Sa‘īd Akhtar Rizvi

Maandishi haya yameandaliwa kulingana na ripoti ya mwandishi maarufu wa Iran, Bwana Hossein Sarvqāmat, ambayo ilichapishwa kwa kichwa “Afrika… Siyo Kama Unavyoiona! – Sehemu ya 3” katika gazeti la Tabnak tarehe 30 Juni, mwaka 2013.
(Afrika… Siyo Kama Unavyoiona! – Sehemu ya 3 – Tabnak)

(آفریقا… نه آنگونه که شما می‌شناسید! ـ ۳ – تابناک TABNAK

Maandishi yafuatayo yamechapishwa hapa bila mabadiliko yoyote, kama yalivyo:

Afrika… Siyo Kama Unavyoiona! – Sehemu ya 3

Mwanajamii wa Wahhabi Ambaye Akawa Shia

Namba ya Habari: 329145 | Tarehe: 09 Tir 1392 (30 Juni, 2013) – Saa 18:03

“Ee Mungu, wewe unajua

kuwa kuwa mtu na kudumu kama mtu

katika dunia hii ni ngumu sana.

Ni mateso mangapi anayoyapata yule

mtu ambaye ni binadamu na mwenye hisia za kina!”

— Ali Jumaa Mayunga

Je, umesikia jina hili? Labda hapana.

Ni jina ambalo linatukana na kuwa Afrika!

Mimi pia, kama wewe, nilikuwa nasijui jina kama hilo—hadi nilipofika Afrika,iliposikia jina hilo na kukutana na mwenye jina hilo.

Zaidi ya hayo, nilijua kwamba mwenye jina hilo anang’aa kama nyota mng’ara angani ya Afrika.

Niachieni niende moja kwa moja kwenye jambo kuu; Tangu kufika kwangu Afrika, nimesikia mara kwa mara katika sehemu mbalimbali kwamba mmoja wa wanasayansi wa Wahhabi, baada ya miaka mingi ya kuhubiri na kueneza Wahhabism, alijitenga na mafundisho haya na akaelekea kwenye mazoea ya Ahl al-Bayt (Kaya ya Nabii).
Kabla ya hayo, nimekutana mara nyingi na watu ambao wameacha mafundisho ya Ukristo, Uyahudi, Ubudha, Uzoroastri, n.k., na wakakichagua Uislamu.
Nimewahi kuona hata ndugu kutoka kwa Wasunna ambao wameingia kwenye mazoea ya Ahl al-Bayt (AS) na kuacha njia yao ya awali.
Lakini, kusema kweli, sijawahi kuona Mwahhabi – na hasa mwanasayansi wa Wahhabi – kwa tofauti zake zote na Ushia, akayakataa yote imani zake, akazikataa misingi yake yote, na akachagua mazoea yanayokinzana kabisa na mafundisho yake ya awali.
Ndiyo maana nilitaka kumkuta mtu kama huyo na kusikia hadithi yake mimi mwenyewe. Nilikuwa nangojea nafasi ya mkutano huu, hadi siku ya mwisho ya safari yangu, shukrani kwa marafiki zangu katika Consulate ya Utamaduni ya Jamhuri ya Kiislamu, nikapata heshima hii.

Tulisafiri umbali mrefu kutoka katikati mwa jiji la Dar es Salaam, tulipokuwa tumekaa, hadi kwenye kitongoji kwenye pembe za jiji ambako Mayonga alikaa… Tulipita mitaa mibovu yenye hadithi yake wenyewe. Mitaa ambayo haiiachi gari kuta mapera na shock absorbers, wala dereva na abiria faraja na utulivu wowote!

Na hii ni moja ya sifa za Afrika. Ukiacha mitaa kuu, mitaa ya ndani haiko lami. Serikali hazina pesa za mambo kama haya na huwaacha mambo haya kwa watu. Na watu, kama mnavyojua vyema…!

Hali ya takataka ni ile ile. Wakati mwingine hukusanyika pembeni mwa barabara na njia hadi watu wenyewe wachukue hatua.

Huduma za manispaa, usafi, na ustawi kwa sehemu kubwa ni ndoto ya mbali—au hata utani mkali—katika sehemu nyingi za bara hili kubwa!

Lakini tuendelee; niliingia katika kitongoji ambako singeweza kufikiria mtu anaweza kuishi, mbali na mwanasomi… na nikapita ndani ya nyumba ambako singeweza kufikiria kuna kitabu, mbali na maktaba!

Nyumba duni katika kitongoji cha mbali. Mayonga alikuwa amejua kuhusu ziara yetu, kwa hivyo alitoka mwenyewe kutukaribisha. Alitukaribisha kwa moyo mkunjufu na akatuongoza kupita ua dogo hadi tukafika kwenye ukoridor mrefu, pande zote mbili zilizojazwa na rafu za vitabu kutoka sakafu hadi dari.

Vitabu vinavyozidi elfu tatu katika lugha ya Kiarabu, Kiingereza, na Kiswahili, viti chachache vilivyochakaa, dawati dogo la kufanyia kazi, picha za baadhi ya marufuku na wanazuoni, na picha kubwa, iliyowekwa kwenye fremu, ya Mayonga ndivyo ulivyoweza kuona kwa mtazamo wa kwanza katika ukoridor huu mrefu, mzuri. Nasema mzuri kwa sababu naamini: “Vitabu ni bustani za

Na tulikuwa tumepita mitaa yenye kijani kibichi cha bara hili na tukafika kwenye bustani na mbuga nyingine… ingawa asili yake ni tofauti na bustani za ulimwengu huu.

Mazungumzo yetu yalianza kwa upendo. Kwa kuchanganya salamu za kirafiki! Waafrika wana kipaji kikubwa cha kujenga uhusiano. Inatosha ujue lugha yao, na mara moja wanafungua mlango wa mazungumzo. Wanasema, wasikiliza, na kucheka!

Na wewe unastaajabia jinsi Mungu ameonyesha meno meupe kama hayo ndani ya uso huu mweusi.

Mayonga anaanza kusema kuhusu imani na msimamo wake kwa kukumbuka baba yake. Kwamba baba yake alifuata mafundisho ya Shafi’i na aliishi ndani ya tariika ya Sufi ya Qadiriyya, na kwamba yeye pia alitumia maisha yake katika mafundisho hayo, na kuzoea mafundisho yake.

Mayonga aliishi kulingana na tariika hii hadi alipokuwa na umri wa miaka 27, na katika umri huo, licha ya hali hiyo, alielekezwa kuelekea mafundisho ya Wahabi na mwalimu wake, ambaye alikuwa akiishi Kenya.

Anataja vitabu vya Ibn Taymiyyah kama moja ya sababu muhimu za kuwa Mwahabi.
Mayonga anasema waziwazi kwamba alikuwa Mwahabi kwa miaka 12 na alichukuliwa kuwa mmoja wa wanazuoni wakubwa wa Wahabi barani Afrika.
Kisha anazungumza kuhusu urafiki wake na marehemu Allama Syed Saeed Akhtar Rizvi, ambayo anaiona kama kiwango muhimu katika maisha yake.
Allama Syed Saeed Akhtar Rizvi ni mwanazuoni kutoka India aliyeishi Afrika kwa miaka 43 chini ya hali ngumu na kali sana. Pamoja na kulea Shiites 50,000 na wafuasi wa Ahl al-Bayt, aliandika pia vitabu vingi. Alifanikiwa, wakati wa miaka hiyo iliyobarikiwa huko Afrika, kutafsiri juzuu 8 za tafsiri yenye thamani Al-Mizan na sehemu ya kitabu Al-Ghadir kwa lugha ya Kiingereza.
Katika maneno yaliyojaa uaminifu na unyenyekevu, Mayonga anafunua hatua za awali alizochukua katika njia ya kuingia katika mafundisho ya Ahl al-Bayt:
“Kwa miaka mingi, akili yangu ilikuwa imezidiwa na masuala manne muhimu na msingi. Nilitaka kuyajua ukweli kuhusu hayo na kuwa na ukweli wazi kuonekana kwangu.”

Somo la kwanza lilikuwa suala muhimu la Imamate – ni nani kiongozi na mrithi baada ya Mtume (SAW). Tofauti kati ya madhehebu ya Wasunna na madhehebu ya Shia juu ya jambo hili ilikuwa imezidi akili yangu kwa njia ya pekee.

Somo lingine lilikuwa suala la kuharibika (tahreef) kwa Quran. Uwahhabia una ukosoaji mkubwa na Washia juu ya hili. Wanaamini Quran ya Shia ni tofauti na ile ya Waislamu wengine na kwamba Washia wanashikamana na Quran maalum… Ukweli au uwongo wa madai haya lilikuwa jambo lingine ambalo lilikuwa limezidi mawazo yangu kwa miaka.

Somo la tatu lilikuwa wazo la Taqiyya (udanganyifu wa kidini), ambalo Shia inaamini na linatumika katika hali mbalimbali kulinda msingi wa dini, wakati Uwahhabia unapinga hilo, ukiuita “unafiki mdogo.”

Mwishowe, somo la nne lilikuwa Mut’ah – Mut’ah ya Hijja na Mut’ah ya ndoa, ambazo Shia inakubali na kuamini, wakati hizi hazikubaliki na wanazuoni wa Wahabi, ambao wanakataa na kuzipinga waziwazi.

Niliwaambia Allama Syed Akhtar Rizvi kwamba kama angeweza kutoa uthibitisho imara, usioweza kukanushwa kuhusu masomo haya manne, kwa njia ambayo ingelilemaza moyo wangu na kuleta roho yangu yenye wasiwasi na udadisi kwenye ukingo wa utulivu, ningeiacha dhana ya Uwahhabia na kuchagua madhehebu ya Shia.

Yeye, bila kutamka hata neno moja la propaganda ya wazi kwa Shia, alitimiza kazi hii kwa subira na uvumilivu kamili.

Nilipewa ruhusa kujadili na kuzungumzia mambo haya na marehemu Allama Syed Akhtar Rizvi kwa miezi mitatu mfululizo. Katika miezi hii mitatu, nilikuwa nikimtembelea siku tatu kwa wiki. Kila kikao kilianza saa 10 asubuhi na kuendelea hadi wakati wa mwito wa swala ya Dhuhr (adhuhuri). Majadiliano haya yalifanyika bila mapumziko hata moja.

Katika kipindi hiki chote, Allama Syed Akhtar Rizvi alinionyesha ushahidi wazi na wa kupenya kutoka kwa vitabu vya Wasunna, akifumbua macho yangu kwa ulimwengu mwingine zaidi ya ule niliokuwa nimezoea kwa miaka.

Alikuwa wa kipekee katika mjadala na mazungumzo ya kitheolojia. Alikuwa anafahamu vyema vitabu na vyanzo vya zamani na vipya, na alitumia uthibitisho wa kushawishi katika majadiliano na mabishano.

Kwa kweli nalidai kuwa Allama Syed Akhtar Rizvi, katika kipindi hiki cha miezi mitatu, aliweza kunitenga na mitazamo na maoni yangu yote na kuniongoza kuelekea Uislamu wa kweli.

Ali Jumaa Mayonga anakumbuka kipindi hicho kwa hisia za hamu na anasema:

Wakati wa majadiliano na mabishano, niliona ishara za ugonjwa na uzee kwa Allama Syed Akhtar Rizvi. Udhaifu na ulegevu vilikuwa vimeshamshika. Lakini hakukata tamaa hadi aliponifanya kuwa imara na thabiti katika imani yangu kwa mafundisho ya Ahl al-Bayt.

Mungu alitaka kwa njia yake, Anishike mkono wangu na kunisaidia. Baada ya hapo, alizidi kuwa dhaifu na kulegea hadi, miaka nane baadaye, akafariki Tanzania akiwa na umri wa miaka 76 na akazikwa huko.

Mayonga anaamka kutoka kiti chake, anatembea urefu wa ukoridor mrefu wa maktaba yake, anatoa juzuu nene kutoka kati ya vitabu, na kisha anaendelea:

Hata baada ya kukubali Ushia, niliendelea na ziara zangu na marehemu Allama Rizvi. Hadi kiwango ambacho nilifanikiwa kuandaa kitabu hiki, ambacho ni Tafsir (ufafanuzi) wa Quran Takatifu kwa lugha ya Kiswahili.

Ananikabidhi kitabu. Kina kurasa nyingi. Jina lake ni “Kitabu Mobin” (Kitabu Chahiri) na kimechapishwa na kuchapishwa mara mbili na Ansariyan Publications huko Qom.

Ninamwuliza mwenyeji wangu kama ameandika vitabu vingine. Anajibu: “Ndio. Baada ya kukamilisha tafsiri ya Quran, siku moja kitabu cha mwandishi wa kigeni (mtu anayehusishwa na Khawarij) aitwaye ‘Juma Muhammad al-Mazru’i’ kilifikika mikononi mwangu. Katika kitabu chake, alimwonyesha Imam Ali (AS) kwa haki kama mwenye makosa na mtenda makosa, na akamwonyesha Mu’awiyah kama Imam halali.”

“Niliandika kitabu cha kukabiliana na kitabu hiki kwa Kiswahili na nikakiita ‘Nateeje Sikefe’ (Matokeo ya Saqifah). Katika kitabu hiki, mtazamo wa Shia kuhusu Saqifah na matokeo yake umeelezwa vyema.”

“Baadaye, nilikuta kitabu kingine kinachoitwa ‘Yahudi, Pasta Parda ya Ahlul Bayt’ (Mayahudi, Nyuma ya Pazia la Ahlul Bayt). Kitabu hiki pia kilikuwa kipingamizi kikamilifu cha Shia, na katika ‘Nateeje Sikefe’ nilitumia juhudi kukabiliana na mambo mengi yake. Hivi karibuni, niligundua kuwa kitabu hiki kimefikia toleo la pili na nyongeza, na maudhui ya kupotosha zaidi yameongezwa. Ninaandaa sasa kitabu kipya kushughulikia maswala haya.”

Niliuliza: “Ilikuwaje mwitikio wa Wawahhabi Tanzania kwa mwanazuoni aliyeiacha kambi yao na kujiunga na ile ya upinzani?”

Alijibu kwa kicheko: “Mwitikio wao wa kwanza ulikuwa mshangao mkubwa kwa mageuzi haya. Kwa sababu nilikuwa imara sana na thabiti katika mafundisho ya Wahabi. Hawakuwa wanatarajia mtu kama Mayonga afanye jambo kama hilo. Baada ya hapo, walinichukia na kunipendelea wakati mwingi. Walinikosoa na kunifanya niwe na shida. Hata walieneza uvumi mitaani, wakisema kwamba [Imam] Khomeini alinunua.”

“Niliwaalika waje kuona nyumba yangu duni na maisha yangu wenyewe na wahimu kama nilikuwa na chochote kingine isipokuwa maktaba hii… na kama hii ndiyo hali ya mtu ambaye [Imam] Khomeini amenunua?!”

“Ndio; Nina mtaji mkubwa ambao usingeweza kubadilishwa na chochote, na hiyo ni imani yangu kwa mafundisho ya Shia. Mafundisho ambayo yamebadilisha maisha yangu na, kupitia hili, pia yamewathiri wengine.”

“Kwa mfano, Sheikh Abdullah Nasser, mwanazuoni wa Wahabi kutoka Kenya, ambaye hivi karibuni aliacha mafundisho ya Wahabi, na mimi nimekuwa na ushawishi kamili katika jambo hili!”

Ninauliza: “Umewahi kusafiri Irani?” Analeta albamu yake ya picha na ananionyesha picha alizochukua kama ukumbusho na wanazuoni na viongozi wa kidini. Anasema: “Nimekuja Irani mara nyingi na nimesafiri Tehran, Qom, Mashhad, na Isfahan.”

…Tukamilishe ziara hii kwa sentensi mbili; sentensi zilizojaa upendo na hisia!

Sentensi anayosema:
“Natumaini maisha yangu, kifo changu, na ufufuo wangu Siku ya Hukumu uwe na uhusiano na Familia ya Usio na Kosa na Usafi (Ahl al-Bayt). Nimeomba Mungu kwa bidii kwa jambo hili.”

Na sentensi ninayotamka:
“Bwana Mayonga! Leo ni siku ya mwisho ya safari yangu Afrika.”
Ninahisi kama safari yote upande mmoja, na kukutana nawe upande mwingine! Ningalikuja Afrika lakini nisingalikutana nawe, ningesikia kamwe, kamwe safari hii haijakamilika. Kukutana nawe ni zawadi ya kimungu ambayo Mungu amenipa katika nchi ya ajabu na ya mbali!

— Hossein Sarew Qamat