فاطمه (س): کوثرِ نبوت

فاطمه (س): کوثرِ نبوت

پیش از این، از حضرت خدیجه (س)، همسر رسول اللّه (ص)، پسری به دنیا آمد که نامش «عبداللّه» گذاشته شد، اما پس از مدتی فوت کرد.
در پی این حادثه، سرداری از مشرکان مکه به نام عاص بن وائل، روزی پیامبر اکرم (ص) را در حال خروج از مسجدالحرام دید و با او به مناظره پرداخت.
چند سردار از قریش شاهد آن منظر شدند و از عاص بن وائل پرسیدند: «با چه کسی صحبت می‌کردی؟»
او پاسخ داد: «با آن ابتر (بی‌فَرزَند)!»

بر اساس روایتی دیگر، طاعنه‌زنندگانِ بی‌فرزندی علیه پیامبر (ص) شامل عمرو بن عاص و حکم بن ابی‌عاص نیز بودند.
(تفسیر اهل بیت، ج ۱۸، ص ۴۲۰؛ بحارالأنوار، مجلسی، ج ۲۲، ص ۱۶۶ و ج ۱۷، ص ۲۰۹)

در پاسخ به همین طعنات، خداوند متعال سورهٔ کوثر را نازل فرمود تا پیامبر (ص) را تسلی و تأیید نماید:

«إِنَّا أَعْطَيْنَاكَ الْكَوْثَرَ * فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ * إِنَّ شَانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ»
«بی‌گمان، ما به تو کوثر عطا کردیم. پس برای پروردگارت نماز بخوان و قربانی کن. هر که تو را دوست ندارد، همان بی‌نسل و ابتر است.»

مفسران، «کوثر» را به معنای فراوانی خیر، برکت، و نعمت‌های الهی دانسته‌اند و گفته‌اند:
«منظور از کوثر، کثرت نسل پیامبر اکرم (ص) است که از طریق حضرت فاطمهٔ زهرا (س) و فرزندان ایشان همواره باقی خواهد ماند.»
(تفسیر کبیر فخر رازی، ج ۳۲، ص ۱۲۴؛ مجمع البیان طبرسی، ج ۱۰، ص ۸۳۵؛ برگزیدهٔ تفسیر نمونه، ج ۵، ص ۵۶۰–۵۹۹ و غیره)

لازم به ذکر است که در تفسیر «کوثر»، اقوال بسیاری وجود دارد؛ اما با توجه به سبب نزول این سوره، درخشان‌ترین و عظیم‌ترین مصداق «کوثر»، ذات مقدس حضرت فاطمهٔ زهرا (س) است—که از طریق ایشان، نسل پیامبر (ص) نه تنها باقی ماند، بلکه گسترش یافت.

این امر، معجزه‌ای الهی است: در حالی که مشرکان، پسر را تنها ضامن بقای نسل می‌دانستند و بر فرزندان مردانه خود فخر می‌کردند، خداوند متعال همهٔ گمان‌ها و توهم‌های آنان را باطل ساخت و به حبیب خود (ص) «دختری عظیم‌الشان»—حضرت فاطمهٔ زهرا (س)—عطا فرمود؛ دختری که تنها فرزند زندهٔ پیامبر (ص) بود، اما نسلِ بی‌شمار ایشان، کوثرِ حقیقیِ آن حضرت شد؛ در حالی که دشمنانِ بی‌شمار پیامبر (ص)، علی‌رغم افراط در تعداد فرزندان، به ابتری و نابودی دچار گشتند.

به عبارت دیگر، خداوند متعال «یک» را به «کثیر» و «کثیر» را به «ابتر» تبدیل فرمود.
در برابر این کارهای عجیب و لطف الهی، همهٔ عقل‌ها حیران و همهٔ اندیشه‌ها خاموش می‌مانند.